VUK Geçici 37 Kapsamında 2026 Geçici Vergi Dönemlerinde Enflasyon Düzeltmesi Muafiyeti

Vergi Mevzuatında Enflasyon Düzeltmesi Tartışması ve Yeni Düzenleme

Türkiye'de yüksek enflasyon oranları nedeniyle Vergi Usul Kanunu'nun (VUK) mükerrer 298. maddesinde yer alan enflasyon düzeltmesi şartları oluşmuş ve işletmelerin mali tablolarının satın alma gücüne göre yeniden düzenlenmesi zorunluluğu doğmuştu. Ancak özellikle geçici vergi dönemlerinde yapılan enflasyon düzeltmesinin, henüz gerçekleşmemiş kârlar üzerinden işletmelere haksız vergi yükü getirmesi iş dünyasında ve meslek odalarında yoğun eleştirilere neden oldu.

Bu itirazları dikkate alan Hazine ve Maliye Bakanlığı ve TBMM, 7571 sayılı Kanun ile Vergi Usul Kanunu'na Geçici 37. maddeyi ekleyerek geçici vergi dönemlerinde enflasyon muhasebesi uygulamasına köklü bir netlik kazandırdı.

VUK Geçici 37 Neleri Kapsıyor?

VUK Geçici 37. madde uyarınca 2026 geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapılacak mı?

Hayır. 7571 sayılı Kanun'un getirdiği Geçici 37. madde hükmü gereğince, 2025 hesap döneminde olduğu gibi 2026 ve 2027 hesap dönemlerinde de geçici vergi dönemlerinde şartlar oluşmuş olsa dahi mali tablolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacaktır. Böylece işletmeler 3 aylık peşin vergi dönemlerinde enflasyon muhasebesi kaynaklı fiktif kâr/zarar hesaplamak ve vergi ödemek zorunda kalmayacaktır.

Enflasyon düzeltmesi muafiyetinin dışında tutulan sektörler hangileridir?

Kanun maddesinde tek bir istisna açıkça tanımlanmıştır: Münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş alım-satımı ve imalatı ile uğraşan kuyumculuk ve sarraflık sektöründeki mükellefler, geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere enflasyon düzeltmesi yapmaya devam etmek zorundadır.

Enflasyon düzeltmesi yapılmayan dönemlerde Yeniden Değerleme (VUK 298/Ç) uygulanabilir mi?

Evet. Kanun maddesi, enflasyon düzeltmesi uygulanmayan bu dönemleri "enflasyon düzeltmesi şartlarının gerçekleşmediği dönem" olarak kabul etmiştir. Bu sayede dileyen mükellefler, bilançolarında yer alan amortismana tabi iktisadi kıymetlerini (binalar, makineler, taşıtlar) VUK Mükerrer 298/Ç maddesi kapsamında yeniden değerlemeye tabi tutarak daha yüksek amortisman ayırabilir ve yasal olarak vergi matrahını düşürebilir.

Geçici vergide enflasyon düzeltmesi yapılmaması mali müşavirlere ne sağlar?

Geçici vergi dönemleri zaten kısıtlı sürede beyanname hazırlanan yoğun takvimlerdir. 3 ayda bir bilanço çıkarmak ve parasal olmayan kıymetlerin enflasyon katsayılarıyla düzeltilmesi iş yükünü katbekat artırmaktaydı. Muafiyet sayesinde mali müşavirlik ofisleri, geçici vergi beyanlarını doğrudan gelir tablosu esasına göre çok daha hızlı ve hatasız tamamlayabilmektedir.

Mali Tablolarda Dikkat Edilmesi Gereken 3 Kritik Husus

1. Düzeltme Yapılmayan Geçici Vergi Bilançoları: Geçici vergi beyannamesine bilanço ekleme zorunluluğu olan mükellefler düzeltilmemiş tarihi değerlerle işlem yapacaktır.
2. Özel Fon Hesabına Dikkat: Yeniden değerleme yapan mükelleflerin pasifte oluşan değer artış fonunu sermayeye ekleme veya özel fonlarda tutma kurallarına uyması şarttır.
3. Yıl Sonu Hazırlığı: Geçici dönemlerde uygulanmasa bile yıl sonu bilançolarında şartlara göre düzeltme gündeme gelebileceğinden sabit kıymet alım tarihlerinin ve sermaye hareketlerinin eksiksiz arşivlenmesi gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Enflasyon düzeltmesi muafiyeti isteğe bağlı mıdır?
Hayır. Kapsam dahilindeki tüm mükellefler için geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi yapılmaması zorunlu kanun hükmüdür; mükellefin tercihine bırakılmamıştır.

Yeniden değerleme yapmak zorunlu mudur?
Hayır. VUK 298/Ç kapsamındaki yeniden değerleme tamamen mükellefin tercihine bağlıdır; isteyen işletmeler vergi avantajı sağlamak için amortismana tabi kıymetlerini değerleyebilir.

2026 yılı sonunda enflasyon düzeltmesi yapılacak mı?
2026 yılı sonu yıllık bilançosunda enflasyon düzeltmesi yapılıp yapılmayacağı, kanunda belirtilen yıllık şartların (son 3 yılda %100 ve içinde bulunulan yılda %10 artış) gerçekleşip gerçekleşmeyeceğine ve Cumhurbaşkanlığı yetkisine bağlı olarak netleşecektir.