SGK Emekli Maaşından Prim Borcu Kesintisi

SGK, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenlemeyle prim borcu bulunan emeklilerin aylıklarından doğrudan kesinti yapmaya başladı. Kanun kuruma %25'e kadar kesinti yetkisi tanısa da SGK, 24 Temmuz 2026 tarihli 2026/19 Sayılı Genelge ile bu oranı %10 olarak sınırlandırdı.

Peki bu düzenleme kimleri kapsıyor? Hangi borçlar kesintiye tabi? Dul ve yetim aylığı alanlar etkileniyor mu? İtiraz hakkı var mı?

Bu rehberde tüm soruların cevabını açıklıyoruz.

Yasal Dayanak: 7566 Sayılı Kanun ve Ek Madde 24

Bu uygulamanın hukuki temeli 7566 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na eklenen Ek Madde 24'tür.

Düzenleme 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Kanunun özü: Emekli aylığı, dul-yetim aylığı veya iş göremezlik geliri almakta olan kişilerin kendi sigortalılığı ya da aylık aldığı sigortalıdan kaynaklanan prim ve prime ilişkin gecikme cezası ve zammı borçları, gelir veya aylıklarından kesilerek tahsil edilebilecek.

Kanunda belirlenen azami oran: %25

SGK genelgesiyle belirlenen uygulama oranı: %10

Neden %25 Değil de %10?

Kanun SGK'ya aylığın %25'ine kadar kesinti yapma yetkisi verse de kurum, bu yetkiyi tam olarak kullanmayı tercih etmedi. SGK, 24 Temmuz 2026 tarihli 2026/19 Sayılı Genelge ile uygulanacak aylık kesinti oranını %10 olarak belirledi.

Bu kararın arka planında emeklilerin geçim güçlüğü yaşamaması için yapılan sosyal denge değerlendirmesi yatıyor. %25 yerine %10 belirlenmesi, borçların daha uzun sürede ödeneceği anlamına geliyor; ancak emeklinin her ay eline geçen para üzerindeki etki sınırlı tutuluyor.

Kimler Etkileniyor?

Bu düzenleme tüm emeklileri kapsamıyor. Yalnızca prim borcu bulunan emekliler etkileniyor.

SGK genelgesine göre kesinti uygulanabilecek kişiler şunlar:

• Yaşlılık ve emekli aylığı bağlananlar (prim borcu varsa)
• Malullük veya vazife malullüğü aylığı alanlar (prim borcu varsa)
• İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanlar (prim borcu varsa)
• Aylık bağlandıktan sonra geçmiş dönem prim borcu bulunduğu tespit edilenler

Kimler kapsam dışında? Prim borcu bulunmayan emeklilerin maaşına bu düzenleme kapsamında hiçbir kesinti yapılmayacak.

Hangi Borçlar Kesintiye Konu?

Kesintiye konu olan borç türleri:

• Genel sağlık sigortası (GSS) prim borcu — kişinin kendi sigortalılığından kaynaklanan
• Sigorta primi borcu — geçmiş dönemlerden kalan ödenmemiş primler
• Gecikme cezası ve zammı — prim aslına eklenen gecikme maliyetleri

Önemli: Kesinti yalnızca kişinin kendi sigortalılığından veya aylık aldığı sigortalının (örneğin vefat eden eşin) sigortalılığından kaynaklanan borçlar için uygulanır.

Dul ve Yetim Aylığı Alanlar da Etkileniyor mu?

Evet. Bu düzenlemenin en dikkat çekici yönlerinden biri dul ve yetim aylığı alanları da kapsamasıdır.

Senaryo 1: Hem kendi emekli aylığını hem de dul aylığını alan ve her iki dosya kapsamında da prim borcu bulunan kişiler için her iki aylıktan da ayrı ayrı %10 kesinti yapılabilecek.

Senaryo 2: Sigortalı 2025 yılında vefat etti, eşine ölüm aylığı bağlandı. Ancak SGK, sigortalının 2022–2023 yıllarında prim borcu olduğunu sonradan tespit etti. Bu borç, eşin dul aylığından kesilebilecek.

Senaryo 3: Sigortalının vefatı nedeniyle hem eşe hem kıza aylık bağlandı. Sigortalının geçmiş dönem borcu tespit edildi. Bu borç her iki aylıktan da ayrı ayrı kesilebilecek.

Uygulamanın İşleyişi: Otomatik Sistem

Yeni düzenlemenin en önemli özelliği, sürecin tamamen otomasyona alınmış olması:

Ayrıca icra takibi başlatılmıyor: SGK'nın ayrı bir icra takibi başlatmasına gerek yok. Borç tespit edildiği anda kesinti mekanizması devreye girebiliyor.

Yazılı onay aranmıyor: Borçludan yazılı muvafakat veya onay alınması şartı yok. SGK kendi kayıtlarında borcu tespit ettiğinde işlemi başlatabiliyor.

Kesintinin başlangıcı: SGK, tahsilata zamanaşımına uğramamış en eski prim borcundan başlıyor.

Sırası var: Eğer maaşta daha önce fazla veya yersiz ödeme nedeniyle kesinti yapılıyorsa, yeni ortaya çıkan prim borcu için uygulanacak kesinti mevcut tahsilat tamamlandıktan sonra başlayacak. Aynı anda iki ayrı kesinti birikiyor değil; sırayla ilerliyor.

Kesinti süresi: Borç sona erene kadar her ay %10 kesinti devam ediyor.

Somut Hesaplama Örneği

Senaryo: 2026 yılında 8.000 TL emekli aylığı alan ve SGK'ya toplam 24.000 TL GSS prim borcu bulunan bir emekli.

Bu örnekte borç 30 ay içinde kapanıyor. Emeklinin her ay eline 8.000 TL yerine 7.200 TL geçiyor.

Eğer %25 uygulanmış olsaydı: 2.000 TL kesinti, 7.000 TL net. Borç 12 ayda kapanırdı ama aylık etki çok daha ağır olurdu.

Dul-Yetim Aylığı ile Birlikte İki Aylıktan Kesinti: Dikkat Edilmesi Gereken Durum

Aynı kişi birden fazla aylık alıyorsa ve her iki dosya kapsamında da borç varsa her iki aylıktan da ayrı ayrı %10 kesinti uygulanabilir.

Örnek: Hatice Hanım eşinden 5.000 TL dul aylığı, kendi sigortalılığından 6.000 TL emekli aylığı alıyor. Her iki dosyada da prim borcu var:

• Emekli aylığından: 600 TL/ay kesinti
• Dul aylığından: 500 TL/ay kesinti
• Toplam aylık kesinti: 1.100 TL
• Eline geçen toplam: 9.400 TL (11.000 TL yerine)

Prim Borcu Olup Olmadığını Nasıl Öğrenebilirsiniz?

Prim borcunuzu şu kanallardan sorgulayabilirsiniz:

e-Devlet (turkiye.gov.tr): Giriş yaptıktan sonra "SGK Prim Borcu Sorgulama" hizmetine ulaşabilirsiniz. GSS prim borcu dahil tüm SGK borçlarınızı görüntüleyebilirsiniz.

SGK'nın online hizmetleri: uyg.sgk.gov.tr adresinden borç sorgulama yapılabilir.

SGK İl/İlçe Müdürlüğü: Şahsen başvurarak da borç durumunuzu öğrenebilirsiniz.

Öneri: Bu düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte emekli olan ya da yakın zamanda emekli olacak herkesin borç sorgulaması yapması önemle tavsiye edilir.

İtiraz Hakkı Var mı?

Evet. SGK, kesinti yapılan vatandaşlara itiraz hakkı tanıyor.

İtiraz kanalları:

• SGK İl/İlçe Müdürlüklerine yazılı başvuru
• 4/C kapsamındaki bazı borçlarda SGK Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Primler Dairesi Başkanlığı'na başvuru

İtiraz gerekçeleri: Borcun zamanaşımına uğramış olması, borcun hatalı hesaplanması, borcun daha önce ödenmiş olması, kesintinin hatalı aylıktan yapılması gibi durumlarda itiraz yoluna başvurulabilir.

Bu Düzenlemenin SGDP ile İlgisi Yok

Sıkça karıştırılan bir konu: Bu düzenleme, emekli olduktan sonra çalışmaya devam edenlerin ödediği Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) ile karıştırılmamalıdır.

SGDP: Emekli olup çalışmaya devam eden kişilerin, emekli maaşını almaya devam edebilmek için işveren ve işçi olarak ödediği ayrı bir prim türü. SGDP ödeniyor olması, aylık üzerinde bir kesintiye yol açmaz; maaş tam olarak alınmaya devam eder.

Bu düzenleme: Emekli aylığı alan ancak geçmiş dönemlerden prim borcu bulunan kişilerin aylıklarından bu borcun tahsil edilmesi. Aktif çalışmayla ilgisi yok.

Prim Borcunuz Varsa Ne Yapabilirsiniz?

Maaşınızdan kesinti yapılmadan önce alternatif yollar mevcut:

Borcunuzu peşin ödeyin: Kesinti başlamadan önce borcun tamamını ya da büyük bölümünü ödeyerek süreci kısaltabilirsiniz.

Yapılandırma başvurusu yapın: 2026/15 Sayılı SGK Genelgesi kapsamında Bağ-Kur dahil prim borçları için yapılandırma imkânı bulunuyor. 31 Ağustos 2026 son gün. %29 faizle 72 aya kadar taksit imkânı.

Borcu zamanaşımı açısından inceleyin: GSS prim borçlarında belirli zamanaşımı süreleri uygulanıyor. Eski borçlar zamanaşımına uğramışsa kesintiye konu olamaz. Bir mali müşavir veya avukattan görüş alınması önerilir.

Faturaport ile Ticari Faaliyetinizi Düzenli Tutun

SGK borcu ticari faaliyetten kaynaklanıyorsa; gelir-gider dengesinin doğru izlenmesi, SGK primlerinin zamanında ödenmesi ve borç birikmemesi için mali süreçlerin düzenli yönetimi kritik önem taşır. Faturaport ile e-fatura ve ön muhasebe süreçlerinizi düzenleyerek mali müşavirinize doğru veri akışı sağlayabilirsiniz. 14 gün ücretsiz deneme imkânıyla başlayabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Her emeklinin maaşından kesinti yapılacak mı? Hayır. Yalnızca prim borcu bulunan emeklilerin maaşından kesinti yapılacak. Borcu olmayan emekliler bu düzenlemeden etkilenmiyor.

Kesinti oranı ne kadar? Kanun %25'e kadar yetki verse de SGK, 2026/19 Sayılı Genelge ile uygulamayı %10 ile sınırlandırdı.

Hangi borçlar kesintiye konu? Kişinin kendi sigortalılığından veya aylık aldığı sigortalıdan kaynaklanan GSS prim borcu, sigorta primi borcu ve gecikme cezası/zammı.

Dul ve yetim aylığı alanlar da etkileniyor mu? Evet. İlgili sigortalının borcu varsa dul/yetim aylığından da kesinti yapılabilir.

Kesintiye itiraz edebilir miyim? Evet. SGK İl/İlçe Müdürlüğüne yazılı itiraz hakkı tanınıyor.

Kesinti ne zaman başlıyor? Düzenleme 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girdi; SGK genelgesi 24 Temmuz 2026'da yayımlandı. Sistem otomatik olarak devreye giriyor.

Borcumu başka yollarla ödeyebilir miyim? Evet. 31 Ağustos 2026 son gün olan yapılandırma imkânından yararlanarak borcu taksitlere yayabilirsiniz.