Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Nedir? 2026 Güncel Oranlar ve Hesaplama

Araç alırken gördüğünüz yüksek vergi yükü, benzin fiyatının neredeyse yarısını oluşturan vergi payı ya da paket başına onlarca liraya ulaşan sigara vergisi — bunların tamamının arkasında tek bir vergi türü var: Özel Tüketim Vergisi (ÖTV).

2026 yılında 10799 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile akaryakıtta %6,95, sigara ve alkollü içkilerde %7,95 oranında artış yapıldı. Motorlu taşıtlarda ise Temmuz 2025'te yürürlüğe giren yeni matrah dilimleri ve oranları uygulanmaya devam ediyor.

Bu rehberde ÖTV'nin ne olduğunu, 2026 güncel oran ve tutarlarını, ÖTV ile KDV'nin nasıl birlikte çalıştığını, binek araç vergi dilimlerini, engelli araç istisnasını ve muhasebe kayıtlarını açıklıyoruz.

ÖTV Nedir?

Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), belirli mal ve ürünlerin teslimi ve ithali üzerinden alınan dolaylı bir vergidir. 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu ile 2002 yılında yürürlüğe girmiştir.

KDV her mal ve hizmeti kapsarken ÖTV yalnızca belirli ürün gruplarını hedef alır. Bu ürünler dört ayrı liste (I, II, III, IV sayılı listeler) halinde Kanun'a eklidir.

ÖTV'nin temel özellikleri:

• Tek aşamalıdır: İlk üretici veya ithalatçı aşamasında bir kez uygulanır
• KDV matrahına dahil olur: ÖTV dahil tutar üzerinden KDV hesaplanır; bu "verginin üzerinden vergi" etkisi yaratır
• Mükellef üretici/ithalatçıdır, yük tüketiciye yansır
• Devlet bütçesinin dörtte birini oluşturur

ÖTV'nin Dört Listesi: Hangi Mal Hangi Listede?

Vergileme Yöntemleri: Maktu mu, Advalorem mi?

Maktu (Spesifik) Vergileme: Ürün miktarı başına sabit TL tutarı uygulanır. Litre, kilogram, adet veya standart metreküp esasına göre hesaplanır. Akaryakıt ve tütün ürünlerinde kullanılır.

ÖTV = Birim başına tutar × Miktar

Advalorem (Oran) Vergileme: Malın vergisiz satış bedeli (matrah) üzerinden yüzde olarak uygulanır. Motorlu taşıtlarda kullanılır.

ÖTV = Vergisiz satış bedeli × ÖTV oranı

ÖTV ve KDV Nasıl Birlikte Çalışır?

Bu ilişki, ÖTV'nin neden bu kadar etkili olduğunu açıklar: ÖTV, KDV'nin matrahına dahildir.

KDV Matrahı = Vergisiz Satış Bedeli + ÖTV Tutarı
KDV = KDV Matrahı × KDV Oranı (%20)
Nihai Fiyat = Vergisiz Bedel + ÖTV + KDV

Yani ÖTV arttığında hem ÖTV yükü hem de KDV yükü birlikte artar. Bu çarpan etkisi, nihai fiyat üzerinde çok büyük etki yaratır.

2026 Güncel ÖTV Düzenlemeleri

2026 Başı: 10799 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (31 Aralık 2025)

31 Aralık 2025 tarihinde yayımlanan 10799 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile I ve III sayılı listelerdeki maktu ÖTV tutarları güncellendi.

Yİ-ÜFE'ye göre yapılması gereken ve %10'un üzerinde olması beklenen artış yerine daha sınırlı oranlar uygulandı:

• Akaryakıt (I sayılı liste): %6,95 artış
• Sigara ve alkollü içkiler (III sayılı liste): %7,95 artış
• 2026 Bütçe Kanunu kapsamı: %7,84 oran esas alındı

Bu kararın gerekçesi: "Hem bütçe hedefleriyle hem de enflasyon hedefiyle uyumlu" şekilde fiyat artışının etkisini sınırlandırmak.

Motorlu Taşıtlar: Temmuz 2025 CB Kararı Devam Ediyor

Araç ÖTV oranları için esas düzenleme, 24 Temmuz 2025 tarihli ve 10115 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı'dır. Bu düzenleme 25 Temmuz 2025'te yürürlüğe girmiş ve 2026'da da geçerliliğini korumaktadır.

2026 Akaryakıt ÖTV Tutarları (I Sayılı Liste)

Akaryakıt ürünlerinde litre veya kilogram başına maktu ÖTV uygulanır. 10799 sayılı Karar ile güncellenen tutarlar (basın açıklamalarına göre):

Önemli uyarı: Litre başına maktu ÖTV tutarları her yıl ocak ve temmuz aylarında Yİ-ÜFE oranında otomatik güncellenir. Kesin ve güncel tutarlar için GİB (gib.gov.tr) ve Resmî Gazete'yi teyit edin.

Akaryakıtın Nihai Fiyat Analizi

Benzin için örnek:

Vergisiz akaryakıt bedeli: X TL
Maktu ÖTV: 14,82 TL/litre
KDV matrahı: X + 14,82
KDV (%20): (X + 14,82) × 0,20
Pompa fiyatı: X + ÖTV + KDV

Pompa fiyatının yaklaşık %45–50'si vergi yükünden oluşmaktadır.

2026 Sigara ve Alkollü İçkiler ÖTV (III Sayılı Liste)

Tütün mamulleri ve alkollü içkilerde asgari maktu vergi uygulaması geçerlidir. Bu sistemde asgari tutar paket/litre başına belirlenir; fiyata oranla hesaplanan vergi bu tutarın altında kalırsa asgari tutar esas alınır.

10799 sayılı Karar ile güncellenen tutarlar:

Güncel tutarlar için GİB ve Resmî Gazete'yi teyit edin.

2026 Binek Araç ÖTV Oranları (II Sayılı Liste)

Motorlu taşıt ÖTV'si iki kritere göre belirlenir: motor hacmi (cm³) ve vergisiz satış bedeli (matrah).

İçten Yanmalı ve Hibrit Binek Araçlar

Motor hacmi 1.400 cm³ ve altı:

Motor hacmi 1.401 – 1.600 cm³:

Motor hacmi 1.600 cm³ üzeri:

• 1.600 – 2.000 cm³: %150 – %180 arası (dilime göre)
• 2.000 cm³ üzeri: %150 – %220 arası (en yüksek dilimde %220)

Kritik psikolojik eşik: 1.600 cc sınırı, Türkiye araç pazarında adeta bir psikolojik duvar oluşturmaktadır. Bu eşiği aşan araçların ÖTV yükü aniden sıçrayarak fiyatları yüz binlerce lira artırır. Bu nedenle Türkiye'de satılan araçların büyük çoğunluğu 1.600 cc altı motorlarla donatılmaktadır.

Önemli uyarı: Matrah dilimleri enflasyon nedeniyle yıl içinde güncellenir. Araç alımından önce GİB'den güncel tabloyu teyit edin.

Elektrikli Araçlar (BEV)

Elektrikli araçlarda motor gücü (kW) ve matrah esas alınır. Elektrikli araçlara uygulanan ÖTV oranları, içten yanmalı muadillerine kıyasla çok daha düşüktür. Bu durum, elektrikli araç piyasasında ciddi büyümeye zemin hazırlamaktadır.

2026 binek araç ÖTV+KDV gider kısıtlaması sınırı: Şirket aktifine alınan binek araçlarda ödenen ÖTV ve KDV toplamından gider olarak yazılabilecek üst sınır 2026 yılı için 1.200.000 TL'dir.

Engelli Araç ÖTV Muafiyeti

Engellilik oranı belirli düzeylerin üzerinde olan vatandaşlar, koşulları sağladıklarında ÖTV ödemeksizin araç satın alabilmektedir.

2026 engelli araç ÖTV muafiyeti üst sınırı: Vergiler dahil satış tutarı 2.873.900 TL'yi geçmeyen araçlarda ÖTV muafiyeti uygulanabilir.

Temel koşullar:

• Engellilik derecesi %90 ve üzeri olanlar: 10 yılda bir ÖTV'siz araç
• Engellilik derecesi %50 ve üzeri olanlar: Araç kullanamayacak durumda ise bakımı üstlenenlere de muafiyet
• En az %40 yerli üretim koşulu aranır
• Araç fiilen engelli kişi tarafından kullanılmalıdır

Engelli araç hesaplama örneği: Vergisiz araç bedeli: 800.000 TL

• ÖTV: 0 TL (muaf)
• KDV matrahı: 800.000 TL (ÖTV olmadığından yalnızca vergisiz bedel)
• KDV (%20): 160.000 TL
• Nihai fiyat: 960.000 TL

ÖTV'li versiyonda ise (örn. %80 oran):

• ÖTV: 640.000 TL
• KDV matrahı: 1.440.000 TL
• KDV: 288.000 TL
• Nihai fiyat: 1.728.000 TL

Muafiyet sayesinde yaklaşık 768.000 TL tasarruf.

Uyarı: Muafiyet kapsamında alınan araç, belirli süreler içinde devredilemez. Devir yasağını ihlal edenlerin muafiyeti iptal edilir ve geri prim talep edilebilir.

Adım Adım Hesaplama Örnekleri

Örnek 1: Benzin Satışı

Durum: 1.000 litre kurşunsuz benzin satışı

• Vergisiz satış bedeli: 15,00 TL/litre → Toplam: 15.000 TL
• Maktu ÖTV: 14,82 TL × 1.000 = 14.820 TL
• KDV matrahı: 15.000 + 14.820 = 29.820 TL
• KDV (%20): 29.820 × 0,20 = 5.964 TL
• Nihai satış tutarı: 35.784 TL

Verginin toplam satıştaki payı: (14.820 + 5.964) / 35.784 = %58

Örnek 2: Binek Araç Satışı (1.400 cc altı)

Durum: Vergisiz araç bedeli 700.000 TL, motor hacmi 1.200 cc

• ÖTV oranı: %75 (650.001–800.000 TL matrah dilimi)
• ÖTV tutarı: 700.000 × 0,75 = 525.000 TL
• KDV matrahı: 700.000 + 525.000 = 1.225.000 TL
• KDV (%20): 1.225.000 × 0,20 = 245.000 TL
• Etiket fiyatı: 1.470.000 TL

Vergisiz araç bedelinin neredeyse 2,1 katına çıkması, ÖTV-KDV çarpan etkisinin somut örneğidir.

Örnek 3: Sigara

Durum: 200 paket sigara satışı, paket başına maktu ÖTV 56,78 TL

• Toplam ÖTV: 200 × 56,78 = 11.356 TL
• Vergisiz satış bedeli: 200 × 15 = 3.000 TL (örnek)
• KDV matrahı: 3.000 + 11.356 = 14.356 TL
• KDV (%20): 2.871 TL
• Toplam perakende tutar: 17.227 TL

Beyan ve Ödeme Süreci

Mükellef: ÖTV'nin mükellefi; üretici, ithalatçı veya ilk iktisap eden kişidir. Nihai tüketici ÖTV'yi doğrudan ödemez; fiyata yansıyan tutarı satın alım yoluyla karşılar.

Vergiyi doğuran olay: Malın teslimi (yurt içi satış) veya ithali.

Beyan periyodu: I ve III sayılı liste kapsamındaki mallar için aylık, II sayılı liste (araçlar) için araç tescil aşamasında.

Ödeme: İlgili listeye bağlı olarak beyanname verimine göre vergi dairesine ödenir.

Kritik: ÖTV beyanname süreçleri, KDV beyannameleriyle paralel yürütülür. Özellikle akaryakıt bayileri ve tütün distribütörleri için ayrı ÖTV beyannamesi zorunludur.

ÖTV'nin Muhasebeleştirilmesi

İşletme Tarafından Ödenen ÖTV (Akaryakıt/Tütün Üreticisi veya İthalatçısı)

Borç   391 Hesaplanan ÖTV                               XXX
Alacak   360 Ödenecek Vergi ve Fonlar      XXX

Ödeme anında:

Borç   360 Ödenecek Vergi ve Fonlar          XXX
Alacak   102 Bankalar                                         XXX

Binek Araç Alımında ÖTV ve KDV

2026 yılında şirket aktifine alınan binek araçlarda gider yazılabilecek ÖTV+KDV üst sınırı 1.200.000 TL'dir.

Seçenek 1: ÖTV ve KDV'yi araç maliyetine eklemek

Borç   254 Taşıtlar                                          1.200.000
Alacak   102 Bankalar / 300 Kredi         1.200.000

Seçenek 2: ÖTV ve KDV'yi gider yazmak (üst sınır dahilinde)

Borç   770 Genel Yönetim Giderleri       1.200.000
Alacak   102 Bankalar                                  1.200.000

1.200.000 TL'yi aşan ÖTV+KDV tutarı ya maliyet hesabına eklenir ya da gider kısıtlaması kapsamında KKEG olarak değerlendirilir.

Dikkat Edilmesi Gereken 5 Kritik Nokta

1. Oranlar sık değişir, eski tabloyla işlem yapmayın: ÖTV oranları ve maktu tutarlar; yeniden değerleme oranları ve Cumhurbaşkanı Kararlarıyla her yıl ocak-temmuz güncellenir. Beyan öncesinde mutlaka GİB'den güncel oranı teyit edin.

2. ÖTV'nin KDV'ye çarpan etkisini hesaba katın: Fiyatlama, kâr marjı analizi ve bütçe planlamasında yalnızca ÖTV oranına değil, bu oranın KDV üzerindeki etkisine de bakın. Özellikle araç bayilerinde bu etkinin fiyat üzerindeki ağırlığı belirleyicidir.

3. Stok ve geçiş dönemi sorunları: ÖTV artış tarihinden önce alınan stokların sonrasında satılması halinde geçiş dönemi fiyatlama ve muhasebe kayıtları dikkatle yapılmalıdır.

4. Engelli araç istisnasında suistimal riski: Muafiyet kapsamında alınan araç kısa sürede devredilirse muafiyet iptal edilir. Araç fiilen engeldi kişi tarafından kullanılmalı, tüm belge ve raporlar eksiksiz muhafaza edilmelidir.

5. Binek araç ÖTV+KDV gider sınırına dikkat: Şirket aktifine alınan binek araçlarda ödenen ÖTV ve KDV'nin tamamı gider yazılamaz. 2026'da bu sınır 1.200.000 TL'dir; aşan kısım için özel muhasebe uygulaması gerekir.

Faturaport ile ÖTV'li Satışlarınızı Doğru Belgeleyin

Akaryakıt bayileri, tütün distribütörleri ve araç satıcıları gibi ÖTV mükelleflerinin faturalarında ÖTV tutarını ayrı satırda doğru göstermeleri zorunludur. Faturaport ile e-faturalarınızda ÖTV ve KDV kalemlerini ayrı ayrı, GİB uyumlu biçimde belirtebilir; beyanname dönemlerinde mali müşavirinize doğru veri akışı sağlayabilirsiniz. 14 gün ücretsiz deneme imkânıyla başlayabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

ÖTV ile KDV aynı şey mi? Hayır. KDV her mal ve hizmeti kapsarken ÖTV yalnızca belirli mal gruplarını hedef alır. Ayrıca ÖTV'li mallarda ÖTV, KDV'nin matrahına dahildir; yani verginin üzerinden vergi alınır.

Araç fiyatının ne kadarı vergi? Motor hacmi ve matrah dilimine göre değişmekle birlikte, orta segmentte bir aracın etiket fiyatının %50–65'i ÖTV ve KDV'den oluşabilir.

Akaryakıtta ÖTV ne zaman güncellenir? Her yıl ocak ve temmuz aylarında Yİ-ÜFE'ye göre otomatik güncellenir. Ayrıca Cumhurbaşkanı Kararıyla da değiştirilebilir.

Elektrikli araçta ÖTV içten yanmalıdan düşük mü? Evet. Elektrikli araçlara uygulanan ÖTV oranları, eşdeğer içten yanmalı araçlara kıyasla önemli ölçüde düşüktür.

Şirket adına alınan araçta ÖTV gider yazılabilir mi? 2026'da binek araçlarda ödenen ÖTV+KDV toplamının en fazla 1.200.000 TL'si gider yazılabilir. Aşan kısım için farklı muhasebe uygulaması gerekir.

ÖTV'yi kim öder? Teknik olarak üretici veya ithalatçı öder; ancak yük nihai tüketiciye yansıtılır.