Mirasçıların Vergisel Yükümlülükleri ve Veraset & İntikal Vergisi Rehberi 2026

Bir yakınınızı kaybetmek zaten başlı başına ağır bir süreçtir. Üstüne bir de vergi yükümlülüklerini çözmek zorunda kalmak, pek çok mirasçı için gözden kaçan ve ceza ile faize dönüşen hatalar doğurabilir. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın Eylül 2026'da güncellediği "Mirasçıların Vergisel Yükümlülükleri Rehberi" ve "Veraset ve İntikal Vergisi Broşürü", bu süreci adım adım anlatmaktadır. Aşağıda 2026 tutarları ve düzenlemeleri esas alarak bu rehberleri derledik.

1. Veraset ve İntikal Vergisi Nedir, Kim Öder?

Veraset ve intikal vergisi; bir kişinin ölümüyle mirasçılara geçen mal varlığından ya da hayattayken yapılan karşılıksız (ivazsız) devir ve bağışlardan alınan bir servet vergisidir. Türkiye'deki mallar ile Türk vatandaşlarının yurt dışındaki malları bu verginin kapsamındadır.

Vergiyi kim öder?

Vergiyi doğuran olay, malın el değiştirmesidir; dolayısıyla vergiyi ödemekle yükümlü olan taraf, mirasa ya da bağışa konu malı alan kişidir. Ölen kişinin eşi, çocukları, torunları, kardeşleri veya uzak akrabaları olsun; mirasa dahil olan her mirasçı kendi hissesi oranında ayrı ayrı beyan vermek ve vergi ödemek zorundadır.

2. 2026 İstisna Tutarları

İstisna tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenmektedir. 2026 yılı için geçerli tutarlar şöyledir:

Dikkat: İstisnalar, beyanın verildiği yıla değil, ölüm veya intikal yılına göre uygulanır. Geç beyan versanız bile 2026'da gerçekleşen ölümler için 2026 tutarları esas alınır.

İstisna kapsamı dışındaki durumlar:

Veraset yoluyla gerçekleşen intikallerde, miras payı istisna tutarının altında kalsa bile beyanname vermek zorunludur. İvazsız intikallerde ise istisna altındaki tutarlar için beyanname gerekmez.

Ayrıca vergiden muaf tutulan bazı kalemler şunlardır:

• Ev eşyası, kişisel eşyalar ve aile hatırası eşyalar (tablo, kılıç, madalya gibi)
• Örf ve adete göre verilen hediyeler, çeyiz (gayrımenkuller hariç), yüzgörümlüğü
• Her türlü sadaka ve yardım
• Kamu kuruluşları ile diplomatik kurumların muafiyetleri

3. Vergi Oranları

Veraset ve intikal vergisi matrahı, istisna tutarı düşüldükten sonra kalan miktardır ve aşağıdaki kademeli tarifeye göre hesaplanır:

Özel durumlar:

• Ana, baba, eş veya çocuklardan yapılan karşılıksız intikallerde ivazsız intikal oranlarının yarısı uygulanır (örn. %10 yerine %5, %15 yerine %7,5). Bu indirim evlatlıktan evlat edinenlere yapılan devirlerde geçerli değildir.
• Şans oyunları, yarışma ve çekilişlerde kazanılan ikramiyeler için %20 sabit oran uygulanır.
• Örnek: 12.000.000 TL'lik miras iki çocuk arasında eşit paylaşılıyor. Her çocuğun hissesi 6.000.000 TL, istisnadan arındırılmış matrahı 3.092.864 TL. Her çocuk için hesaplanan vergi yaklaşık 32.786 TL olacaktır.

4. Beyanname Süresi ve Nereye Verilir?

4.1 Beyanname Süreleri

Veraset yoluyla gerçekleşen intikallerde süre, murisin (ölen kişinin) vefat tarihinden itibaren işlemeye başlar:

Karşılıksız (ivazsız) intikallerde süre, malın hukuken iktisap edildiği tarihi izleyen 1 ay içindedir.

4.2 Nereye Verilir?

• Veraset işlemlerinde: Ölen kişinin (murisin) son ikametgâhının bulunduğu vergi dairesine.
• İvazsız intikallerde: Tasarrufu yapanın ikametgâhının bulunduğu vergi dairesine.
• Ölen kişi yurt dışında ikamet etmişse, Türkiye'deki son ikametgâhı esas alınır.
• Ankara, İstanbul ve İzmir'de yaşayanlar defterdarlık web sitesi üzerinden randevu almak zorundadır.
• Beyanname kâğıt ortamında, elden ya da posta yoluyla verilebilir. Mirasçılar beyanı ayrı ayrı verebileceği gibi ortak bir beyanname de verebilir; ortak beyannamede her mirasçı ayrı ayrı imzalamak zorundadır.
• Mirasa konu bir mal varlığı yoksa herhangi bir belge veya dilekçe gerekmez.

5. Beyanname İçin Gerekli Belgeler

Beyanname ekine aşağıdaki belgeler konulmalıdır:

• Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) ve murisin son ikametgâhını gösteren nüfus kayıt örneği
• Varsa vasiyetname veya miras sözleşmesi
• Borç ve masraf belgeleri (kredi, vergi, SGK, ipotek)
• Ticari işletme varsa bilanço ve gelir tablosu, ticaret sicil gazetesi
• Taşınmazlar için emlak vergisi değerini gösteren belediye belgesi ve tapu
• Araçlar için ruhsat ve tescil belgesi
• Banka alacakları, hisse senedi belgeleri
• Silah veya diğer ruhsata tabi varlıklar için ilgili belgeler
• Şehitlik söz konusuysa şehadet belgesi

6. Matrahtan İndirilebilecek Borçlar

Mirasa konu mal varlığının net değerini düşüren bazı kalemler matrahtan indirilebilir:

• Ölüm tarihinde mevcut banka kredileri, vergiler, SGK borçları
• İpotekli borçlar (taşınmazın değerinden düşülür)
• Belgelenen cenaze giderleri

Bu indirimlerin geçerli olması için belgelerinin eksiksiz olması şarttır; belgesiz beyan edilen borçlar indirim olarak kabul edilmez.

7. Ödeme Takvimi ve Yöntemleri

Veraset ve intikal vergisi, tahakkukundan (vergi dairesi hesaplamasından) itibaren 3 yıl içinde, her yıl Mayıs ve Kasım aylarında ikişer taksit olmak üzere toplamda 6 eşit taksitte ödenebilir. Taksitlendirme kanuni bir haktır; ayrıca başvurmanıza gerek yoktur.

Şans oyunu ikramiyelerinde taksit uygulanmaz; vergi beyanname süresi içinde tek seferde ödenir.

Ödeme kanalları:

• GİB web sitesi (Dijital Vergi Dairesi) ve GİB Mobil uygulaması
• Anlaşmalı bankaların şubeleri, internet bankacılığı, mobil bankacılık ve ATM'leri
• PTT şubeleri
• Tüm vergi daireleri veznaları

8. İlişik Kesme (Borcu Yoktur) Yazısı

Miras yoluyla edinilen taşınmazı tapuda kendi adınıza tescil ettirmek, banka hesaplarındaki parayı çekmek veya araç tescil işlemi yapmak için vergi dairesinden "borcu yoktur" (ilişik kesme) yazısı almanız gerekmektedir.

• Taşınmazın tescili yapılabilir; ancak vergi ödenmeden devir ve ipotek işlemi gerçekleştirilemez.
• Bankalar, veraset vergisi için %5, ivazsız intikal vergisi için ise %15 oranında kesinti yaparak ilgili vergi dairesine yatırabilir.
• Tüm verginin ödenmesinin ardından vergi dairesinden borcu yoktur yazısı alınabilir.

9. Mirasçının Diğer Vergisel Yükümlülükleri

Veraset ve intikal vergisinin dışında, mirasçıların dikkat etmesi gereken başka vergisel yükümlülükler de bulunmaktadır:

9.1 Gelir Vergisi

Murisin vefat ettiği yıla ait gelir vergisi beyannamesi, ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde verilmek zorundadır. Cezalar mirasçılara geçmez; ancak gecikme faizleri miras payları oranında mirasçılara yansır.

Mirasçılar bir ticari işletmeyi devralmaya devam ederse genç girişimci istisnası gibi muafiyet ve desteklerden yararlanabilir.

9.2 KDV Yükümlülüğü

Murisin KDV beyannamesinin verilme süresi, ölüm nedeniyle 3 ay uzar. Mirasçıların işletmeye devam etmesi halinde işletme varlıklarının devri genel olarak KDV'den muaftır. İşletmeye devam edilmezse murise ait son beyannamede varlıklar üzerindeki KDV hesaplanıp beyan edilmelidir.

9.3 ÖTV ve Araç Devri

Engelli indirimli veya şehit yakını muafiyetiyle alınan araçlar miras yoluyla intikal ettiğinde genellikle ÖTV aranmaz. Ancak bu araçlar 5 yıl içinde muafiyet kapsamı dışındaki birine satılırsa ÖTV uygulanır.

9.4 Araç Tescil Zorunluluğu (27.02.2026 İtibarıyla)

27 Şubat 2026 itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeyle mirasçılar, hayatını kaybeden araç sahibine ait taşıtı vefat tarihinden itibaren 90 gün içinde kendi adlarına tescil ettirmek zorundadır. Süre içinde tescil yaptırılmadan kamuya açık yollarda kullanılan araç için 3.000 TL idari para cezası uygulanır ve araç trafikten men edilebilir.

9.5 Vergi Dairesine Bildirim

Ölüm, ticari açıdan işyeri kapanışı sayılır. Mirasçılar, ticari faaliyeti sürdürmeyeceklerse ölüm tarihinden itibaren 1 ay içinde vergi dairesine bildirimde bulunmak zorundadır.

10. Sık Yapılan Hatalar

Mirasçıların en çok karşılaştığı hatalar şunlardır:

Beyanname vermemek ya da eksik vermek: "İstisna altında kalıyor" diye beyanname verilmemesi, veraset intikallerinde ceza kesilmesine yol açabilir.

Ortak banka hesaplarını yanlış beyan etmek: Murisin ortak hesaplarının tamamı ya da hiçbiri beyan edilmemesi sık görülen bir hatadır. Doğru yol: murisin hissesi oranında beyan.

Borçları belgesiz bildirmek: Matrahtan indirilmek istenen borçların belgesi olmadan bildirilmesi, bu indirimlerin reddedilmesine neden olur.

Şirket paylarını, hisseleri ve telif haklarını atlamak: Miras kapsamında değerlendirilen bu varlıkların gözden kaçırılması ek tarhiyata zemin hazırlar.

Sonradan ortaya çıkan malları beyan etmemek: Sonradan tespit edilen mal varlığı için mirasçılar ek beyanname vermek zorundadır.

Tescil süresini kaçırmak: Araç tescil için 90 günlük yeni süre, pek çok mirasçı için henüz bilinmemektedir.

11. Geç veya Eksik Beyanın Sonuçları

Beyanname hiç verilmemiş ya da eksik verilmişse pişmanlık hükümlerinden yararlanılabilir. Pişmanlık; vergi dairesinin tespit etmeden önce başvurulması ve vergi + zam tutarının 15 gün içinde ödenmesi koşuluyla vergi ziyaı cezasını ortadan kaldırır. Otuz gün içinde yapılan başvurularda ise ceza yarıya indirilir. Her iki durumda da gecikme zammı ayrıca işlemeye devam eder.

12. Özet Tablo

Sık Sorulan Sorular

Miras payım istisna tutarının altında kalıyor, yine de beyanname vermem gerekiyor mu? Evet. Veraset intikallerinde istisna tutarının altında kalınsa dahi beyanname vermek zorunludur. Yalnızca karşılıksız intikallerde istisna altındaki tutarlar için beyanname verilmez.

Birden fazla mirasçı varsa tek beyanname yeterli mi? Mirasçılar ortak beyanname verebilir; ancak her mirasçının beyannameyi ayrı ayrı imzalaması gerekir. Alternatif olarak her mirasçı kendi adına ayrı beyanname de verebilir.

Beyanname verildikten sonra bir mal varlığı daha çıkarsa ne yapılır? Sonradan tespit edilen mal varlığı için ek beyanname verilmesi zorunludur; bu durum ek tarhiyata ve cezaya neden olabilir.

Mirasçı borçları ödeyecek kadar para bulamazsa? Vergi, 3 yıl boyunca Mayıs ve Kasım taksitlerinde kanuni olarak ödenebilir. Ödeme güçlüğü devam ediyorsa vergi dairesine başvurulabilir.

Taşınmazın satışında ayrıca gelir vergisi ödenir mi? Miras yoluyla edinilen taşınmazın satışında kural olarak değer artışı kazancı doğmaz ve ayrıca gelir vergisi ödenmez. Ancak satışların ticari nitelik kazanması halinde ticari kazanç hükümleri devreye girebilir.

Beyanname nerede kontrol edilebilir veya bilgi alınabilir? GİB'in Dijital Vergi Dairesi (dijital.gib.gov.tr) veya VİMER 189 hattından bilgi alınabilir.

Faturaport ile Miras Sonrası Muhasebe Süreçlerinizi Kolaylaştırın

Sevdiklerinizden miras kalan ticari işletmeyi devraldığınızda ya da faaliyetlerinizi sürdürürken vergi ve muhasebe yükümlülükleriniz çok daha kritik bir hal alır. Faturaport'un e-fatura, e-arşiv ve e-defter entegrasyonuyla tüm belgelerinizi yasal sürelere uygun şekilde dijital ortamda yönetebilirsiniz. 14 gün ücretsiz deneyin, 30 gün iade garantisiyle risksiz başlayın.