İnternetten Satış Yapanlara GİB Bildirim Yükümlülüğü Genişledi

E-ticaretin ve dijital platformların hızla büyümesiyle birlikte Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonomiyle mücadele adımlarını sıkılaştırıyor. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından hayata geçirilen ve kapsamı genişletilen bildirim yükümlülüğü düzenlemesi, internet üzerinden mal ve hizmet satışı yapan hemen herkesi yakından ilgilendiriyor.

Artık sadece büyük e-ticaret pazaryerleri değil; sosyal medya üzerinden satış yapanlar, ödeme kuruluşları altyapısını kullananlar ve dijital ilan platformlarında yer alan satıcılar da GİB'in radarına girmiş durumda. Peki, genişletilen GİB bildirim yükümlülüğü ne anlama geliyor ve e-ticaret yapan kişilerin mağdur olmamak için ne yapması gerekiyor?

GİB Bildirim Yükümlülüğü Nedir ve Neden Genişletildi?

Gelir İdaresi Başkanlığı, dijital mecralarda gerçekleşen ticari hareketliliği anlık ve şeffaf bir şekilde takip edebilmek amacıyla aracı kurumlara "bilgi verme zorunluluğu" getirmiştir. Düzenlemenin temel amacı, internet ortamında oluşan kayıt dışı kazançları tespit etmek, vergi adaletini sağlamak ve haksız rekabetin önüne geçmektir.

Geçmişte yalnızca belirli ölçekteki e-ticaret devlerini kapsayan bu yükümlülük, yapılan son mevzuat güncellemeleri ve tebliğlerle sosyal medya satıcılarını, bağımsız e-ticaret sitelerini ve ödeme kuruluşu aracılarını kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

Genişletilen Düzenleme Kimleri ve Hangi Platformları Kapsıyor?

Yeni düzenleme ile birlikte denetim ağı oldukça genişlemiştir. Kapsama giren başlıca mecralar ve satıcı grupları şunlardır:

1. E-Ticaret Pazaryerleri ve İlan Siteleri

Trendyol, Hepsiburada, N11, Çiçeksepeti gibi pazaryerlerinin yanı sıra Sahibinden veya Dolap gibi ikinci el ve ilan platformları da satıcılarına ait verileri düzenli olarak aktarmak zorundadır.

2. Sosyal Medya Üzerinden Satış Yapanlar

Instagram, Facebook veya TikTok gibi sosyal medya platformlarında hesap açıp ürün veya hizmet satan kişiler doğrudan izleme altındadır. Bu platformlarda sipariş alıp banka hesabı veya aracı ödeme sistemleriyle tahsilat yapanların bilgileri GİB'e iletilmektedir.

3. Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları

İnternet sitenize entegre ettiğiniz sanal POS sağlayıcıları (iyzico, PayTR vb.) ve elektronik para kuruluşları, altyapıları üzerinden gerçekleşen tüm başarılı işlem verilerini ve satıcı kimlik bilgilerini Maliye'ye raporlamaktadır.

GİB'e Hangi Bilgiler Bildiriliyor?

Genişleyen bildirim yükümlülüğü kapsamında aracı kurumlar ve ödeme kuruluşları Gelir İdaresi Başkanlığı'na şu verileri aktarmaktadır:

• Satış yapan gerçek veya tüzel kişinin Adı-Soyadı / Unvanı,

• TC Kimlik Numarası (TCKN) veya Vergi Kimlik Numarası (VKN),

• Aylık ve yıllık bazda gerçekleşen toplam satış adedi ve cirosu,

• Ödemelerin aktarıldığı banka hesap bilgileri (IBAN),

• Faaliyet gösterilen web sitesi adresi veya sosyal medya profil linki.

Bildirim Yapmamanın ve Kayıt Dışı Satışın Cezası Nedir?

Gelir İdaresi Başkanlığı, aracı kurumlardan gelen veriler ile kişilerin vergi beyanlarını çapraz kontrole tabi tutar. Eğer bir kişinin banka hesabına veya sanal POS'una sürekli satış kaynaklı para girişi oluyor ancak buna karşılık vergi mükellefiyeti veya faturası bulunmuyorsa:

1. Geriye Dönük Vergi İncelemesi: Son 5 yıla ait tüm hesap hareketleri incelenebilir.

2. Vergi Ziyaı Cezası: Ödenmeyen vergilerin aslı kadar (bazı durumlarda katlarıyla) ceza kesilir.

3. Gecikme Faizi: Geçen süre boyunca işleyen gecikme faizleri tahsil edilir.

4. Özel Usulsüzlük Cezaları: Fatura kesilmediği her bir işlem için usulsüzlük cezası uygulanır.

İnternetten Satış Yapanların Alması Gereken 3 Önemli Önlem

Mağduriyet yaşamamak ve cezai yaptırımlarla karşılaşmamak için izlemeniz gereken adımlar şunlardır:

1. Resmi Mükellefiyet Tesis Edin: İnternetten düzenli bir şekilde ürün satıyorsanız en azından bir şahıs şirketi kurarak yasal altyapınızı oluşturun (Genç girişimci teşvikleri veya e-ihracat avantajlarından yararlanabilirsiniz).

2. E-Fatura Sistemine Geçin: Sattığınız her ürün ve hizmet için alıcı adına e-fatura veya e-arşiv fatura düzenleyin.

3. Ticari ve Şahsi Hesapları Ayırın: Satışlardan elde ettiğiniz gelirler ile şahsi harcamalarınız için farklı banka hesapları kullanın.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Sosyal medyadan ayda birkaç tane el emeği ürün satıyorum, GİB bunu fark eder mi? Evet. Banka hesabınıza veya sanal POS sisteminize giren paralar ödeme kuruluşları tarafından bildirildiği için işlem adedi ve tutarı ne olursa olsun sistemde görünür hale gelir. İstisnai Muafiyet (Esnaf Muaflığı) şartlarını taşıyorsanız bankada muafiyet hesabı açarak %4-%2 stopaj avantajıyla yasal satış yapabilirsiniz.

2. Pazaryerlerinde satış yaparken fatura kesmek zorunda mıyım? Evet. Pazaryerleri sizin adınıza GİB'e satış tutarlarınızı bildirmektedir. Bildirilen tutarlar ile kestiğiniz faturalar eşleşmelidir. Aksi takdirde vergi dairesi tarafından izahat istenebilir.

3. Dolap veya Gardrops gibi uygulamalardan kullanılmış kıyafet satmak vergiye tabi midir? Şahsi, kullanılmış eşyalarınızı kar amacı gütmeden ara sıra satmanız ticari kazanç sayılmaz. Ancak bu platformları bir dükkan gibi kullanıp sürekli ürün alıp satıyorsanız veya sıfır ürün ticareti yapıyorsanız vergi mükellefi olmanız gerekir.

4. Ödeme kuruluşları (sanal POS) bilgilerimi ne zaman GİB'e bildiriyor? Ödeme ve elektronik para kuruluşları ile aracı hizmet sağlayıcılar, gerçekleşen işlemleri aylık periyotlar halinde takip eden ayın sonuna kadar BTRANS sistemi üzerinden GİB'e raporlamaktadır.

5. Vergi muafiyetinden yararlanarak internetten satış yapabilir miyim? Evde imal ettiğiniz ürünleri internetten satıyorsanız, 193 sayılı GVK Mükerrer 20/B maddesi kapsamında "İnternet Satış Muaflığı"ndan yararlanabilirsiniz. Bunun için bağlı bulunduğunuz vergi dairesinden muafiyet belgesi alıp ticari bir banka hesabı açtırmanız yeterlidir.