e-İrsaliye Yanıt Süresi (7 Gün Kuralı): Kabul, Kısmi Kabul ve Ret Süreçleri

Ticari Sevkiyatlarda e-İrsaliye Yanıtının Önemi

Ticari mal sevkiyatlarında dijitalleşmenin en önemli adımı olan e-İrsaliye uygulaması, alıcı ile satıcı arasındaki fiziki teslimat sürecini elektronik ortamda kayıt altına alır. Ancak e-İrsaliye düzenlenip mal yola çıktığında süreç tek taraflı olarak tamamlanmış sayılmaz. Vergi Usul Kanunu (VUK) 509 Sıra No'lu Genel Tebliği uyarınca, alıcının kendisine ulaşan e-İrsaliyeyi sistem üzerinden inceleyip yasal süre içinde Kabul, Kısmi Kabul veya Ret şeklinde yanıtlaması gerekir.

Pek çok işletme, e-İrsaliye geldikten sonra hiçbir işlem yapmayarak 7 günlük süreyi geçirmekte; bunun sonucunda eksik veya hasarlı gelen malları hukuken ve muhasebesel olarak eksiksiz teslim almış kabul edilerek ciddi maddi kayıplarla karşılaşmaktadır.

e-İrsaliye Yanıt Türleri ve Hukuki Sonuçları

e-İrsaliyede 7 günlük yanıt süresi ne zaman başlar ve biter?

7 günlük yasal yanıt süresi, e-İrsaliyenin düzenlendiği ve sistem üzerinden alıcıya iletildiği tarihi takip eden günden itibaren başlar. Alıcı 7 günlük süre dolana kadar entegratörü veya GİB portalı üzerinden sisteme girerek irsaliye yanıtı dönmelidir. Bu süre içinde hiçbir işlem yapılmazsa sistem irsaliyeyi otomatik olarak "Kabul Edildi" statüsüne geçirir; sonrasında alıcının sistem üzerinden ret veya itiraz etme hakkı teknik olarak tamamen kapanır.

Mal fiilen teslim alındıktan sonra e-irsaliyeye ret verilebilir mi?

Hayır. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın e-İrsaliye uygulama kılavuzuna göre; mal fiilen alıcının deposuna indikten ve teslim alındıktan sonra e-irsaliyeye sistem üzerinden tam ret verilemez. Çünkü fiili taşıma tamamlanmıştır. Eğer mallar depoya indikten sonra bir kalite veya miktar uyuşmazlığı tespit edilirse, alıcı firma satıcıya yeni bir sevk irsaliyesi düzenleyerek malları iade etmelidir.

Eksik veya hasarlı teslimatlarda kısmi kabul nasıl yapılır?

Örneğin irsaliyede 100 koli ürün yazmasına rağmen araçtan 80 koli sağlam, 20 koli kırık/eksik çıktıysa alıcı irsaliye yanıtında işlem türünü "Kısmi Kabul" olarak seçer. Sistemde kabul edilen miktar 80, fiili teslim alınmayan miktar ise 20 olarak belirtilir. Bu işlem hem satıcının hem de alıcının ekranına anında yansır ve satıcı fatura düzenlerken yalnızca kabul edilen 80 koli üzerinden fatura kesebilir.

e-İrsaliye Yönetiminde Dikkat Edilecek 3 Kritik Kural

1. Gelen İrsaliyeleri Günlük Kontrol Edin: Sisteminize düşen e-irsaliyeleri depodaki fiili sayım tutanaklarıyla haftalık değil, günlük olarak karşılaştırın.
2. Hasar Tespit Tutanağını İhmal Etmeyin: Kısmi kabul veya iade işlemlerinde şoför ve depo sorumlusunun ıslak imzalı tutanağını mutlaka arşivleyin.
3. 7 Gün Dolmadan Fatura Kesmeyin: Satıcı taraf olarak, alıcının yanıt süresini beklemeden veya mutabakat sağlamadan aceleyle fatura kesmeyin; aksi halde iade faturası prosedürleriyle uğraşmak zorunda kalırsınız.

Sıkça Sorulan Sorular

e-İrsaliye doğrudan iptal edilebilir mi?
Hayır. e-Faturadaki gibi tek taraflı iptal mekanizması e-irsaliyede yoktur; düzeltme işlemi karşı tarafın vereceği "irsaliye yanıtı (ret)" ile veya yeni bir irsaliye kesilerek sağlanır.

Yanlışlıkla otomatik kabule düşen irsaliye nasıl düzeltilir?
7 gün geçip otomatik kabul edilen irsaliyeler için alıcı firma satıcıya itirazını Türk Ticaret Kanunu hükümleri kapsamında noter veya KEP yoluyla bildirmeli ve mallar için iade irsaliyesi düzenlemelidir.

e-İrsaliye yanıtı vermek zorunlu mudur?
Yanıtlama hakkı alıcıya tanınmış bir haktır; yanıt verilmezse sistem bunu otomatik kabul sayar ancak olası uyuşmazlıklarda ispat külfeti alıcıda kalır.