BSMV Nedir? Açılımı, Oranları, Hesaplama ve İstisnalar

Kredi kullandınız, banka ekstre tutarının bir kısmının "BSMV" olarak kesildiğini gördünüz. Sigorta poliçenizi yenilerken primden ayrı bir BSMV tutarı çıktı. Döviz aldınız, küçük bir kesinti yapıldı.

Peki bu kesinti tam olarak ne? Kim öder, ne kadar, hangi işlemlerde uygulanmaz?

Bu rehberde BSMV'nin ne anlama geldiğini, hangi işlemlerde kaç oranda uygulandığını, nasıl hesaplandığını ve istisnalarını açıklıyoruz.

BSMV Nedir? Açılımı ve Tanımı

BSMV, "Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi"nin kısaltmasıdır.

6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'nun 28. maddesiyle düzenlenen bu vergi, banka ve sigorta şirketlerinin yaptıkları işlemler dolayısıyla kendi lehlerine nakden veya hesaben aldıkları paralar üzerinden alınır. Temel tanımıyla; bir banka veya sigorta şirketi size hizmet sunduğunda ve bundan gelir elde ettiğinde, devlet bu kazanç üzerinden BSMV alır.

BSMV dolaylı bir vergidir. Yasal olarak bankalar ve sigorta şirketleri tarafından ödenmekle birlikte, uygulamada işlem maliyetine eklenerek müşteriye yansıtılır. Bu nedenle banka ekstrelerinde "BSMV kesintisi" olarak görülür.

BSMV'nin Yasal Dayanağı

BSMV'nin hukuki temeli 1956 yılında yürürlüğe giren 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu'dur. Bu kanun kapsamında:

• Banka ve sigorta şirketleri tüm işlemlerden lehe kalan parayı BSMV'ye tabi tutmakla yükümlüdür
• Verginin beyanı ve ödenmesi işlemi gerçekleştiren finans kuruluşu tarafından yapılır
• Mükellefin (müşterinin) ek bir beyan işlemi yapmasına gerek yoktur; vergi doğrudan işlem sırasında tahsil edilir

Ayrıca zaman içinde sermaye piyasası aracı kurumları da BSMV mükellefi haline gelmiştir. Aracı kurumlar yatırım aracının değeri üzerinden değil; sundukları aracılık hizmetleri karşılığında aldıkları komisyon ve ücretler üzerinden BSMV öder.

BSMV Hangi İşlemlerde Uygulanır?

BSMV kapsamındaki başlıca işlem grupları şunlardır:

Kredi İşlemleri:

• İhtiyaç, taşıt ve ticari kredilerden elde edilen faiz gelirleri
• Kredi kartı gecikme faizleri ve nakit avans faizleri
• Kredi kartı komisyonları, aidatları ve taksitlendirme ücretleri
• Faktoring ve leasing işlemlerinden sağlanan gelirler

Bankacılık Hizmet Gelirleri:

• Havale ve EFT işlemlerinden alınan hizmet bedelleri
• Hesap işletim ücreti ve benzeri komisyonlar
• Çek ve senet tahsilat gelirleri

Mevduat ve Faiz İşlemleri:

• TL mevduat hesaplarına ödenen faizler

Sigorta İşlemleri:

• Hayat sigortası ve bireysel emeklilik hariç olmak üzere tüm sigorta poliçesi primleri
• Kasko, trafik sigortası, konut sigortası, yangın sigortası, özel sağlık sigortası primleri

Döviz ve Kambiyo İşlemleri:

• Döviz alım-satım işlemlerinde satış bedeli üzerinden

Sermaye Piyasası İşlemleri:

• Aracı kurumların hisse senedi, tahvil ve bono işlemlerinden aldığı komisyonlar
• Portföy yönetimi ücretleri ve türev ürün komisyonları

Diğer Finansal Hizmetler:

• Ödeme kuruluşları aracılığıyla yapılan para transferlerinin hizmet bedelleri
• Elektronik para ve ödeme sistemi işlem ücretleri

2026 BSMV Oranları

BSMV oranları sabit değildir; işlem türüne ve Cumhurbaşkanlığı kararlarına göre değişebilir. 2026 yılı itibarıyla işlem bazında uygulanan başlıca oranlar şöyledir:

Not: Tüketici kredisi oranı, 7 Temmuz 2023 tarihli 7345 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile %5'ten %15'e çıkarılmıştır ve 2026 yılında da bu oran geçerliliğini korumaktadır.

BSMV Nasıl Hesaplanır?

BSMV hesaplama formülü oldukça basittir:

BSMV Tutarı = Vergi Matrahı (Lehe Alınan Para) × BSMV Oranı

Önemli bir ayrım: BSMV, işlem tutarının tamamı üzerinden değil, yalnızca finansal kurumun bu işlemden elde ettiği gelir (faiz, komisyon, ücret vb.) üzerinden hesaplanır.

Hesaplama Örnekleri

Örnek 1 — Kredi Faizi (Genel, %5 oranı):

• Kredi tutarı: 100.000 TL
• Faiz geliri: 5.000 TL
• BSMV = 5.000 TL × %5 = 250 TL

Örnek 2 — Tüketici Kredisi (%15 oranı):

• Tüketici kredisi faizi: 15.000 TL
• BSMV = 15.000 TL × %15 = 2.250 TL

Örnek 3 — Sigorta Poliçesi (%5 oranı):

• Sigorta primi: 2.000 TL
• BSMV = 2.000 TL × %5 = 100 TL
• Toplam ödeme: 2.100 TL

Örnek 4 — Döviz Alımı (%0,2 oranı):

• Döviz alım bedeli: 50.000 TL
• BSMV = 50.000 TL × %0,2 = 100 TL

BSMV İstisnaları: Hangi İşlemlerde Uygulanmaz?

Tüm bankacılık ve sigortacılık işlemleri BSMV'ye tabi değildir. Mevzuat kapsamında muaf tutulan başlıca işlemler şunlardır:

Konut Kredisi Faizleri: Konut kredisi borçlarından alınan faizler BSMV kapsamı dışındadır.

Hayat Sigortaları ve Bireysel Emeklilik (BES): Hayat sigortası primleri ve bireysel emeklilik sistemine yönelik işlemler BSMV'den muaftır.

Döviz Kredisi Taksit Ödemeleri: Döviz kredisi borcu olanların taksitlerini Türk lirası olarak ödemesi, kambiyo satışı sayılır. Kambiyo satışlarında BSMV oranı sıfır olduğundan bu ödemelerde BSMV hesaplanmaz.

İhracat Finansmanı: Dış ticaretle ilgili belirli finansman işlemlerinde BSMV istisnası uygulanabilir.

Finansal Kiralama (Leasing) Kanunu Kapsamı: 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'na göre yapılan işlemler ayrı hükümlere tabidir.

BSMV Kesintisi Nedir?

BSMV kesintisi, BSMV'nin işlem sırasında müşteriye yansıtılma biçimini ifade eden terimdir. BSMV yasal olarak banka, sigorta şirketi veya aracı kurum tarafından ödenmekle birlikte, uygulamada işlem maliyetine eklenerek müşteriden tahsil edilir ve belirli periyotlarla Gelir İdaresi Başkanlığı'na aktarılır.

Müşteri açısından bu, kredi veya sigorta tutarının üzerine ek bir maliyet olarak yansır. Bu yüzden "BSMV ücreti" ya da "BSMV faizi" gibi ifadeler halk arasında kullanılsa da teknik olarak doğru tanım BSMV kesintisidir.

BSMV İadesi Mümkün Müdür?

Bazı durumlarda BSMV iadesi yapılabilir:

• Sigorta poliçesi feshi: Poliçenin feshedilmesi durumunda alınan BSMV'nin iadesi yapılır
• Fazla veya hatalı tahsilat: Yanlış ya da fazla tahsil edilen BSMV'nin fazla kısmı iade edilebilir
• İstisna kapsamındaki işlemler: İstisna kapsamındaki bir işlem için vergi ödenmesi halinde iade talep edilebilir

BSMV Beyannamesi Ne Zaman Verilir?

BSMV, bankalar ve sigorta şirketleri tarafından aylık olarak beyan edilir. Bir ayda gerçekleştirilen işlemler için BSMV beyannamesi takip eden ayın 15'ine kadar verilir ve aynı günde ödeme yapılır.

Beyannamenin geç verilmesi veya verginin geç ödenmesi halinde gecikme faizi ve ceza uygulanır.

BSMV ile KDV Arasındaki Fark

Bankacılık ve sigortacılık işlemleri genel KDV (Katma Değer Vergisi) sisteminin dışında tutulmuştur. Bu işlemler KDV yerine BSMV'ye tabidir.

Sık Sorulan Sorular

BSMV kim öder? Yasal olarak bankalar ve sigorta şirketleri BSMV mükellefidir. Ancak bu vergi uygulamada hizmet bedeline eklenerek müşteriye yansıtılır.

BSMV oranı 2026'da kaç? Genel bankacılık işlemlerinde %5, tüketici kredilerinde %15, döviz alım-satımında %0,2, sigorta poliçelerinde %5 olarak uygulanmaktadır. İşlem türüne göre değişiklik gösterir.

Konut kredisinde BSMV uygulanır mı? Hayır. Konut kredisi faizleri BSMV'den muaftır.

Hayat sigortasında BSMV kesilir mi? Hayır. Hayat sigortaları ve bireysel emeklilik sistemi kapsamındaki işlemler BSMV'den muaftır.

BSMV ve KKDF farkı nedir? KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu), özellikle tüketici kredileri üzerinden uygulanan ayrı bir yükümlülüktür. Kredi kartı faizlerinde her iki kesinti de birlikte uygulanır.

BSMV beyannamesi ne zaman verilir? Bankalar ve sigorta şirketleri tarafından aylık olarak verilir; her ayın 15'ine kadar beyan ve ödeme yapılır.

Sonuç

BSMV, Türkiye'de banka ve sigorta işlemlerinden alınan dolaylı bir vergidir. 6802 sayılı Gider Vergileri Kanunu çerçevesinde düzenlenen bu vergi, kredi faizlerinden sigorta primlerine, döviz işlemlerinden havale komisyonlarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.

Genel oran %5 olmakla birlikte tüketici kredilerinde %15, döviz işlemlerinde %0,2 gibi farklı oranlar uygulanmaktadır. Hayat sigortaları, bireysel emeklilik ve konut kredisi faizleri gibi önemli istisnalar da mevcuttur.

Finansal işlemlerinizi doğru planlayabilmek için BSMV'nin hangi işlemlerde hangi oranda uygulandığını bilmek, toplam maliyet hesaplamalarının doğruluğu açısından kritik öneme sahiptir.