BA/BS Formu Nedir? 2026 Güncel Durum Rehberi
BA/BS formu nedir? Eylül 2024'ten itibaren tamamen kaldırıldı. 565 No.lu VUK Tebliği, geçmiş dönem yükümlülükleri ve e-fatura ile ilişkisi burada.
"BA/BS formu vermem gerekiyor mu?" sorusu, muhasebe süreçlerinde en sık karşılaşılan sorular arasında yer alırdı. 2026 itibarıyla bu sorunun cevabı değişti: BA/BS bildirimleri Eylül 2024'ten itibaren kaldırıldı.
Ancak BA/BS formunun ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve neden kaldırıldığını anlamak, hem geçmiş dönem düzeltmeleri hem de muhasebe arşiv yönetimi açısından hâlâ önem taşımaktadır.
BA/BS Formu Nedir?
BA/BS formu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin, belirli bir tutarın üzerindeki mal ve hizmet alım ve satımlarını aylık olarak GİB'e bildirdiği raporlama formudur.
BA (Bildirim Alım) Formu: Mükellefin bir ay içinde satıcılardan yaptığı KDV hariç 5.000 TL ve üzeri mal ve hizmet alımlarını bildirdiği form.
BS (Bildirim Satım) Formu: Mükellefin bir ay içinde alıcılara yaptığı KDV hariç 5.000 TL ve üzeri mal ve hizmet satışlarını bildirdiği form.
Yasal dayanak: VUK 396 Sıra No.lu Genel Tebliği
2026 Güncel Durum: BA/BS Formları Kaldırıldı
BA-BS formları 565 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği kapsamında 25 Eylül 2024 tarihi itibarıyla tamamen kaldırıldı. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), elektronik belge uygulamalarının yaygınlaşması ve vergi denetim süreçlerinin dijital ortama taşınması sebebiyle BA-BS formlarının gerekliliğini sona erdirdi.
Önemli: Eylül 2024 dönemi ve sonrasındaki dönemler için BA/BS bildirimi verilmeyecek. Ancak Eylül 2024 öncesindeki dönemlere ait eksik veya hatalı bildirimler hâlâ düzeltilmesi gereken yükümlülükler kapsamındadır.
BA/BS Neden Kaldırıldı?
Vergiye uyum maliyetlerini ve bildirim verme yükümlülüğünü azaltmak amacıyla, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin belirli bir haddi aşan mal ve hizmet alım ve satımlarına ilişkin bildirim zorunluluğu kaldırıldı.
BA/BS formunun işlevini artık e-fatura, e-arşiv fatura ve diğer e-belgeler karşılıyor. GİB, e-belge sistemleri aracılığıyla tüm alım-satım verilerine anlık erişim sağlayabildiğinden ayrı bir bildirim formuna ihtiyaç kalmadı.
Sistemin kaldırılmasının temel nedenleri şunlardır:
E-dönüşümün tamamlanması: E-fatura, e-arşiv ve e-irsaliye sistemleriyle GİB, işlemleri zaten anlık olarak izleyebilir hâle geldi.
Çapraz kontrol otomasyonu: Otomatik çapraz kontrol sistemi, alıcı-satıcı eşleştirmesini e-belgeler üzerinden yapabilmektedir.
Mükelleflerin iş yükünü azaltma: Her ay ayrıca BA/BS hazırlamak, özellikle çok sayıda işlem yapan işletmeler için ciddi bir iş yükü oluşturuyordu.
BA/BS Sistemi Nasıl Çalışıyordu? (Tarihsel Bilgi)
Temel Mantık
GİB, vergi idaresinin alıcı ve satıcıların beyanlarını karşılaştırarak kayıt dışılığı tespit etmesini sağlamak için bu sistemi geliştirmişti.
Örneğin, A firması B firmasına fatura kesti. B firması bu alımı BA formunda bildirdi. A firması aynı tutarı BS formunda bildirdi. GİB her iki bildirimi eşleştirerek uyumsuzluk varsa inceleme başlatabiliyordu.
Kimler Verirdi?
Bilanço esasına göre defter tutan tüm mükellefler:
- Anonim şirketler
- Limited şirketler
- Kooperatifler
- Kolektif şirketler
- Bilanço esasında defter tutan adi ortaklıklar
- KDV mükellefiyeti olan ve bilanço usulüne tabi gerçek kişiler
Vermek zorunda olmayanlar:
- İşletme hesabı esasına göre defter tutanlar
- Serbest meslek erbabı (bazı istisnalar hariç)
- Kurumlar vergisinden muaf mükellefler
Bildirim Haddi: 5.000 TL
Aynı kişi veya kurumla bir ay içinde yapılan KDV hariç toplam alım veya satım 5.000 TL ve üzerinde ise bildirim zorunluydu. 5.000 TL alt sınırı tek bir faturada değil, ayın tamamındaki kümülatif işlemlerde aranıyordu.
Örnek: A firmasından ocak ayında 3 ayrı faturaya toplam 6.000 TL alım yapıldıysa bu tutar BA formuna dahil edilmeliydi.
Elektronik Belgeler Hariç Tutuluyordu
543 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile getirilen düzenlemeyle, elektronik belge olarak düzenlenen belgeler (e-fatura, e-arşiv fatura vb.) BA/BS bildirimlerine dahil edilmeyecekti.
Yani: 5.000 TL eşiği aşılıp aşılmadığına bakılırken tüm belgeler birlikte değerlendirilir; ancak eşik aşıldıktan sonra yalnızca kağıt belgeler forma dahil edilirdi. Tüm alım-satımları e-belge olan mükellefler, boş da olsa BA/BS formu vermeyecekti.
Geçmiş Dönem Yükümlülükleri: Eylül 2024 Öncesi
BA/BS zorunluluğu kalksa da Eylül 2024 öncesine ait aşağıdaki yükümlülükler geçerliliğini korumaktadır:
Düzeltme beyannamesi: Eylül 2024 öncesi dönemlere ait hatalı veya eksik BA/BS bildirimleri için düzeltme beyannamesi verilebilir.
Ceza riski: Eylül 2024 öncesi verilmemiş bildirimler için idari ceza kesilme ihtimali devam edebilir. Geçmiş döneme ait eksiklikleri için mali müşavire danışılması önerilir.
Arşiv zorunluluğu: BA/BS bildirimlerine esas teşkil eden belgeler VUK kapsamında 5 yıl saklanmak zorundadır.
BA/BS'nin Yerini Neler Aldı?
2026 itibarıyla GİB'in alım-satım verilerine erişim mekanizmaları şunlardır:
E-Fatura: GİB kayıtlı mükellefler arasındaki tüm fatura hareketleri GİB sisteminde anlık olarak kayıtlıdır.
E-Arşiv Fatura: Son kullanıcılara kesilen faturalar da GİB'e iletilmekte; alım-satım verileri merkezi olarak izlenmektedir.
E-İrsaliye: Mal hareketleri sevk bazında GİB sistemine kayıtlıdır.
KDV Beyannamesi: Dönem bazında KDV matrahı ve indirim tutarları zaten beyan edilmektedir.
Ba-Bs yerine e-belge çapraz kontrol: GİB artık e-belge sistemleri üzerinden aynı çapraz kontrol işlevini daha hızlı ve eksiksiz biçimde yürütmektedir.
Pratik Özet: 2026'da Ne Yapılmalı?
| Durum | Yapılacak İşlem |
|---|---|
| Eylül 2024 ve sonrası için BA/BS | Vermek gerekmez, sistem kaldırıldı |
| Eylül 2024 öncesi dönemler için eksik bildirim | Düzeltme beyannamesi verin |
| Muhasebe arşivi | İlgili belgeler 5 yıl saklanmalı |
| Alım-satım belgeleme | E-fatura ve e-arşiv fatura ile devam |
Faturaport ile Alım-Satım Belgelerinizi Düzenli Tutun
BA/BS formları kalksa da alım-satım belgelerinin eksiksiz ve doğru düzenlenmesi vergi uyumunun temelidir. Faturaport ile kestiğiniz tüm e-fatura ve e-arşiv faturalar GİB sistemine anlık iletilir; gelen e-faturalar otomatik olarak kaydedilir. Mali müşavirinize KDV ve kurumlar vergisi beyannameleri için doğru ve eksiksiz veri sağlanır. 14 gün ücretsiz deneme imkânıyla başlayabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
BA/BS formu hâlâ verilmek zorunda mı? Hayır. 565 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile Eylül 2024 dönemi itibarıyla BA/BS bildirimleri tamamen kaldırıldı.
Eylül 2024 öncesi vermedim, ne yapmalıyım? Geçmiş dönem eksik bildirimler için düzeltme beyannamesi verilebilir. Mali müşavirinizle görüşerek olası ceza riskini değerlendirmeniz önerilir.
BA/BS yerine ne kullanılıyor? E-fatura, e-arşiv fatura ve diğer e-belgeler aracılığıyla GİB alım-satım verilerine anlık erişim sağlıyor. Ayrı bir bildirim formuna gerek kalmadı.
Tüm alımlarım e-fatura ile yapılıyorsa BA formu vermem gerekmez miydi? Doğru. E-belge olarak düzenlenen işlemler zaten BA/BS bildirimlerine dahil edilmiyordu. Tüm işlemleri e-belge olan mükellefler boş bile olsa bildirim vermekten muaf tutulmuştu.
BA/BS ile ilgili belgelerimi ne kadar saklarım? VUK Madde 253 kapsamında 5 yıl saklanmalıdır.
5.000 TL haddi nasıl hesaplanırdı? Aynı mükelleften bir ay içinde yapılan tüm alım-satımların KDV hariç toplamı esas alınırdı; tek bir faturada 5.000 TL olması şartı aranmazdı.
Eski programınızdaki tüm gelen ve giden e-faturaları, ücretsiz ve zahmetsiz şekilde Faturaport’a aktarabilirsiniz.
Faturaport'u gönül rahatlığıyla deneyin. Memnun kalmazsanız 30 gün içinde iade talebinde bulunabilirsiniz — ödediğiniz ücret sorgusuz sualsiz iade edilir.